انتوسای

دپلټنو عالي موسساتو نړیوال سازمان (اینتوسای) (په انگلیسی International Organization of Supreme Audit Institutions دټولې نړۍ ددولتي پلټنو موسساتو یو خپلواک غیرسیاسي سازمان دي ؛ اودملګرو ملتونوسازمان ټولنیزې او اقتصادي شورا (ECOSOC، اکوسوک) سره هم‌کاری مشورې لري . دنړۍ دهیوادونو دمحاسباتو دیوان او ددولتي پلټنو عالي سازمانونه  دانتوسای غړي تشکلوي.

افغانستان هم ددغه سازمان له  فعاله غړوڅخه ده چې په ورستیو کلونو کې په مرتبه ډول  ددغه سازمان ډیری  ناستو کې ورته بلنه ورکول شوې ده ،.چې  ځینې وخت   دادارې مشرتابه پلاوي اوځینې وخت  دادارې کارکونکو په دغو ناستو کې ګډون کړی ده.

دیادونې وړ ده چې  افغانستان دیو غړي په توګه  هر کال مبلغ  ۵۰۰ ډالر  دغه سازمان ته حق العضویت ورکوي  .

تاریخچه

په ۱۹۵۳کال کې ، ایمیلیو فرناندز کمپس، دکوبا دمحاسباتو دیوان پخواني رئیس ، دلومړي ځل لپاره یې  دانتوسای درامینځته کولو  نظریه یې وړاندې کړه. پدغه کال کې ، دنړۍ ۳۴هیوادونو  دمحاسباتو دیوان  استازې ددغه سازمان په تاریخ کې په لومړۍ کنګره کې دکوبا په هاوانا،کې سره راټول شوي ول . د۶۰کلونو له تیریدلو ورسته  همدا اوس ،دغه سازمان ۱۹۱تړلي (دایمي ) غړي لري او څلو ر  وابسته غړي لري. اینتوسای په تیرو شپږو لسیزو کې  دنړۍ هیوادونو دپلټنې عالي موسساتو لپاره یې  یو بنسټیز چوکاټ مینځ ته راوړی ده ؛ او له دغې لارې  دنړۍ ددولتي پلټنې په سمون کې او  دحرفوي وړتیا په وده کې  او دپوهې په لیږلو او رامینځ ته کولو کې اغیزمنه ونډه لرلې ده. دغه نړیوال سازمان  دخپل شعار دتحقق په لاره کې « ګډې تجربې ،دټولو لپاره ګټې  » دپوهې راکړه ورکړه او تجربې دخپلو غړو په مینځ کې سامان‌دهی کوي؛ تر څو له دغې لارې  په نړۍ کې دولتي پلټنې پرمختګ په دوامداره توګه تضمین شي.

داینتوسای ارکان

داینتوسای اصلی ارکان عبارت دي له:

  •        کنگره،
  •        مشرتابه پلاوي،
  •      عمومی بورد ، او
  •        دسیمې کاري ګروپونه.

دانتوسای سیمه ایزه کاري ګروپونه

په لاندې بڼه کې  دانتوسای سیمه ایزه کاري ګروپونه  په خلاصه توګه معریفي شوي دي .

دانګلسي نوم مخکني توري (سر واژه)

انگلیسی نوم

پښتو نوم

درامینځته کیدلو کال

OLACEFS

Organization of Latin American and Caribbean Supreme Audit Institutions

دلاتینې امریکا  سازمان دپلټنې عالي موسسې

۱۹۶۵

AFROSAI

African Organization of Supreme Audit Institutions

دآفریقایی سازمان دپلټنې عالي موسسې

۱۹۷۶

ARABOSAI

Arab Organization of Supreme Audit Institutions

دعربي سازمان دپلټنې عالي موسسې

۱۹۷۶

ASOSAI

Asian Organization of Supreme Audit Institutions

دآسیایی سازمان دپلټنې عالي موسسې

۱۹۷۸

PASAI

Pacific Association of Supreme Audit Institutions

داقیانوسیه‌ای سازمان  دپلټنې عالي موسسې

۱۹۸۷

CAROSAI

Caribbean Organization of Supreme Audit Institutions

دکارائیبن سازمان دپلټنې عالي موسسې

۱۹۸۸

EUROSAI

European Organization of Supreme Audit Institutions

داروپایی سازمان دپلټنې عالي موسسې

۱۹۹۰

نړیوال استانداردونه

دپلټنې عالي موسساتو نړیوال استانداردونه (ISSAIs) (په انگلیسی: International Standards of Supreme Audit Institutions)  هغه استانداردونه دي چې د اینتوسای له خوا دخپلواکې پلټنې دتر سره کولو لپاره ددولتي پلټنې  موسسو له خوا وضع کیږي.